تدبر انفسی چیست؟
تدبر انفسی یعنی به خود گرفتن آیات و یافتن معنای آیه، در جان خود.
تدبر انفسی و به خود گرفتن آیات، تفسیر نیست؛ تطبیق است. تطبیق آیات با وجود خویش! تفسیر بهرأی نیست؛ جستجوی آیات، در جان خویش است! برای اینکه بتوانی با قرآن ارتباط پیدا کنی و آیاتش را کاربردی بفهمی و منظورش را در جان خودت بیابی، چند اصل را خوب یاد بگیر و راهکارهایش را به خوبی پیاده کن!
همانطور که آیۀ شریفۀ «أَ فَلایَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلی قُلُوبٍ أَقْفالُها» میفرماید؛ تدبر در قرآن، کار قلب است، نه عقل، پس با قلبت در آیات قرآن تدبر کن!
بر اساس این آیۀ مبارکه اگر قلب قفل باشد، عقل به جایی نمیرسد. دل که بسته باشد، چیزی به ذهن نمیرسد. پس باید راهی برای باز شدن قفلهای قلب پیدا کرد.
راستی، قلبت قفل است؟! یا وقتی با آیات الهی مواجه میشوی، قلبت میلرزد؟!
اگر هم قلبت قفل است، باز هم سمت قرآن برو که او قلبت را باز میکند. خاصیت نور این است که وقتی بهسمتش بروی، نورانی میشوی و از تاریکی جدا میشوی!
اگر دلت باز نشد، استغفار کن! دست به دامن صاحب قرآن شو که مرا راه بده! دستم را بگیر و مرا رها نکن! من دوستت دارم و نمیخواهم از کلام تو محروم شوم… مرا به خودت ببخش و دلم را برای فهم آیاتت، باز کن!
حالا که سراغ آیات قرآن رفتی، بدان که نزدیکترین و بهترین راهی که موجب تقرب تو به حضرت قرآن میشود، آن است که آیاتش را در خودت جستجو کنی و خودت را در آیاتش بیابی. که خود قرآن تو را به این راه هدایت میکند؛ «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُم»؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد، بر شما باد نفسهایتان. (مائده: 105).
راه رسیدن به خدا و ارتباط با تمام موجودات، توجه به خودت هست. قرآن را نیز باید در خودت بیابی و به شکل انفسی در آن تدبر نمایی.
پاسخ