ضرورت تدبّر انفسی
تدبّر انفسی یعنی به خود گرفتن آیات و یافتن معنای آیه، در جان خود. تدبّر انفسی و به خود گرفتن آیات، تفسیر نیست؛ تطبیق است. تطبیق آیات با وجود خویش! تفسیر بهرأی نیست؛ جستجوی آیات، در جان خویش است! برای اینکه بتوانی با قرآن ارتباط پیدا کنی و آیاتش را کاربردی بفهمی و منظورش را در جان خودت بیابی، چند اصل را خوب یاد بگیر و راهکارهایش را به خوبی پیاده کن!
همانطور که آیۀ شریفۀ «أَ فَلایَتدبّرونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلی قُلُوبٍ أَقْفالُها»[1] میفرماید: تدبّر در قرآن، کار قلب است، نه عقل، پس با قلبت در آیات قرآن تدبّر کن! یعنی اگر قلب قفل باشد، عقل به جایی نمیرسد. دل که بسته باشد، چیزی به ذهن نمیرسد. پس باید راهی برای باز شدن قفلهای قلب پیدا کرد. راستی، قلبت قفل است؟! یا وقتی با آیات الهی مواجه میشوی، قلبت میلرزد؟! تا به سمت قرآن بروی، قلبت باز میشود. خاصیت نور این است که وقتی بهسمتش بروی، نورانی میشوی و از تاریکی جدا میشوی! اگر دلت باز نشد، استغفار کن! دست به دامن صاحب قرآن شو که مرا راه بده! دستم را بگیر و مرا دور نیانداز! من دوستت دارم و نمیخواهم از کلام تو محروم شوم… مرا به قرآن ببخش و دلم را برای فهم آیاتت، باز کن!
اینکه تدبّر در قرآن باید به شکل انفسی باشد از این آیه شریفه بدست میآید: «یا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُم» ای کسانی که ایمان آوردهاید، به خودتان بپردازید.[2]
[1]. چرا در قرآن تدبّر نمیکنند، آیا بر دلهایشان قفل زده شده است؟ (سورم مبارکه محمد: آیه 24)
[2] . سوره مبارکه مائده: آیه 105
پاسخ