راهکار عملی اصل سوم
1. برای اینکه از هدایتگری حضرت کلام الله مجید، بهره ببری باید دستورات، راهنماییها و ارشاداتش را بی چون و چرا قبول کنی. لذا هنگام مواجهه با احکام، دستورات و اشارات مختلف قرآن کریم، بهانه نیاور و حرفش را توجیه و تفسیر به رأی نکن. هرچه گفته را بپذیر و به آن تسلیم شو و نگو برای بقیه است یا برای ما نیست. نه چیزی را انکار کن و نه برای خودت دلیل و بهانه بیاور که این حرف قرآن صحیح نیست. قرآن، ملاک تشخیص روایات اهلبیت علیهمالسلام است. بدان که تسلیم شدن در برابر کلام هادی، اولین گام در هدایت شدن است.
2. حالِ قاری قرآن، باید حال تسلیم و اطاعت باشد و در تبعیت عملی از دستورات و ارشادات قرآن است که هدایت، محقق میشود. لذا از ابتدا، عزم و تصمیم درونی داشته باش که وقتی جناب قرآن، کاری را به تو امر فرمود یا تو را از کاری بر حذر داشت، حتماً به حرفش گوش دهی و از راهنماییاش تخطی نکنی. اگر این عزم در تو باشد که تمام دستوراتش را عمل کنی، حرفش را بهتر میفهمی؛ دیگر گُنگ نیستی و میبینی که چقدر صریح و روان، راه را به تو نشان میدهد. عزم، اراده و تصمیم، مهمترین مرحله از اجرای دستورات قرآن مهربان و هدایتگر است. لذا در محضر حضرتش، دائماً قصد و نیتت، این باشد که به تمام راهنماییهایش عمل کنی.
3. گفتیم که وقتی قرآن ماجرایی را نقل میکند، قصه و داستانش، حاوی یکسری دستورات[1] صریح و روشن برای همۀ مردم در تمامی زمانها و مکانهاست. برای همین، اگر کسی خود را مخاطب قرآن ببیند، به طور قطع خواهد یافت که این دستورات متوجه خود اوست. حال برای اینکه متوجه منظور قرآن شود و بفهمد که قرآن عزیز، در نقل این ماجرا، چه راهی را جلوی پای او قرار داده و چه بیراههای را به او نشان میدهد، باید به دید عبرت گرفتن به آن قصه نگاه کند. برای اینکه این اصل را در مورد قصص قرآنی بهتر بهکار بگیری، میتوانی خودت را جای شخصیتهای داستان بگذاری و ببینی، دستور قرآن برای زندگی الهی تو چیست؟ حالات و موقعیتهای مختلف زندگی الهی خود را در آینۀ سرگذشت پیشینیان، پیدا کن و راه درست را تشخیص بده.
4. وقتی در داستانها و حکایتهای قرآنی، به دستوری صریح یا اشارهای آشکار از هدایتهای قرآن بر میخوری که برایت روشن نیست تو در کدام طرف ماجرا هستی؟ خودت را در هر دو طرف قرار بده و ببین نتیجۀ سخن قرآن در مورد تو کدام است. همیشه طرف خوب ماجرا نباش! یعنی همیشه خودت را موسای داستان ندان که فرعون در برابرش ایستاده؛ گاهی خود را بهجای فرعون بگذار و ببین حالا چقدر با داستان زندگی تو منطبق است. ببین الآن بنیاسرائیل هستی یا جزو مصریان، یا حتی جزو سحره…خودت را نقد کن و دستور صریح قرآن را بیاب! شاید هدایت شوی!
5. اساساً منظور از تدبّر انفسی و اثربخشی آن، یک بازی فکری نیست؛ تکرار کردن آیات و نکتهبرداری غیر عملی از ظرائف کلامالله هم نیست؛ بلکه ارتباط با ملکوت قرآن و تأثیر گرفتنِ آنی از هدایت قرآن است. لذا اگر متصل به ملکوت حضرت کلامالله شوی، قطعاً در همان لحظه نور هدایت در دلت روشن میشود و آن را درک میکنی. برای این منظور، در محضر قرآن با تمام وجود حاضر باش و با توجه به اینکه او، دوای دردت را روی زخمهای جانت میگذارد، تسلیم او باش! ارتباط با حقیقت و ملکوت قرآن و تأثیر آنی آیات در جان تو، همان هدایتگری قرآن است.
[1]. راهنماییهای مشفقانه
پاسخ