شواهد قرآنی اصل دوم
1. یا أَيُّهَا الَّذینَ آمَنُوا آمِنُوا.[1]
ای کسانی که ایمان آوردید، ایمان بیاورید.
وقتی خدای متعال نسبت به مؤمنین میفرماید: «ایمان آورید»، یعنی هرچقدر که ایمان داری، کافی نیست و نباید متوقف شوی. مخاطب کلام شخص قرآن، خود تویی. او به تو این کلمات را میگوید. پس باید روز به روز بر ایمانت بیافزایی؛ زیرا ایمان دارای مراتب است. پاسخ به این امر قرآن، آن است که در هر مرتبهای از ایمان هستی، به آن قانع نشوی و برای خودت حدی قائل نباشی. بالاتر بیا و رشد کن!
2. فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِیمِ.[2]
پس هنگامی که قرآن میخوانی از شیطان رانده شده به خدا پناه ببر.
وقتی قرآن میگوید: به خدا پناه ببر، دارد به تو امر میکند. یعنی حقیقت زندۀ قرآن، به تو رو کرده و با شخص تو فرمایشی دارد؛ پس باید امرش را پاسخ دهی. پاسخش این است که بلافاصله جوابش را بدهی و به خدا پناه ببری؛ بگو: “اعوذ بالله من الشیطان الرجیم” بیجواب گذاشتن، خلاف ادبِ گفتگو و محاوره است…
3. وَاذْكُر رَّبَّکَ فِی نَفْسِکَ تَضَرُّعًا وَخِیفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ وَلَا تَکُن مِّنَ الْغَافِلِينَ.[3]
ﻭ ﺗﻮ، ﺍی ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ، ﻫﺮ ﺻﺒﺢ ﻭ ﺷﺐ، ﻧﺎﻟﺎﻥ ﻭ ﺗﺮﺳﺎﻥ ﻭ ﻧﺠﻮﺍﻛﻨﺎﻥ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻝ ﺧﻮﺩ ﻳﺎﺩ ﻛﻦ ﻭ ﺟﺰﻭ ﻏﺎﻓﻠﺎﻥ ﻧﺒﺎﺵ!
مخاطب این آیه کیست؟ قرآن با چه کسی به این صراحت سخن میگوید؟ اگر بگویی: مخاطبش پیامبر است، درست گفتهای؛ اما همهچیز را نگفتهای. زیرا درست است که پیامبر، مخاطب اول و اصیل قرآن است، ولی تو نیز که از امت و فرزندان او هستی، مخاطبِ اصیل قرآن هستی.
یعنی اگر قرآن به پیامبر دستوری میدهد، تو حقیقتاً مخاطب آن دستور هستی و نباید بگویی: خب این امر که به من ربطی ندارد…! لازم نیست که قرآن، همۀ حرفهایش را مثل کتابهای علمی و فنی، بیان کند؛ بلکه چون زنده است، با تو گفتگو میکند، مثل یک مکالمۀ عادی. گاهی جمع میبندد، گاهی فرد میگوید، گاهی مستقیم منظورش را میرساند و گاهی با کنایه و تعریض… قرآن سخن میگوید و تو مخاطب آن هستی!
4. وَلَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْکُمْ آیَاتٍ مُّبَییِنَاتٍ وَمَثَلًا مِّنَ الَّذِینَ خَلَوْا مِن قَبْلِکُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ.[4]
ﻭ بی ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺁﻳﺎتی ﺭﻭشنگر ﻭ ﺳﺮﮔﺬشتی ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﭘﻨﺪی ﺑﺮﺍی ﭘﺮﻫﻴﺰﻛﺎﺭﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺷﻤﺎ ﻧﺎﺯﻝ ﻛﺮﺩﻳم.
قرآن، برای چه کسانی نازل شده است؟ روی خطاب قرآن با چه کسانی است؟ قرآن برای همه نازل شده است پس روی سخنانش با تو هم هست. و تو هم مانند پیامبر ص مخاطب او هستی اگر اهل تقوا باشی، برای تو رُخ نمایی نموده و پندت میدهد. آیا اکنون اذعان میکنی مخاطب قرآن هستی؟
[1]. سوره مبارکه نساء: آیه 136
[2]. سوره مبارکه نحل: آیه ۹۸
[3]. سوره مبارکه اعراف: آیه ٢٠٥
[4] . سوره مبارکه نور: آیه ۳۴
پاسخ