راهکار عملی اصل پنجم

چرا باید قرآن با تو اینگونه سخن بگوید؟ مثلاً «نَادَيْنَاهُ مِنْ جَانِبِ الطُّورِ الْأَیْمَنِ»[1]؛ ما از جانب راست کوه طور با موسی صحبت کردیم، «الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ»[2]؛ طلاق، دو مرتبه است، «یُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلَائِکَةُ مِنْ خِيفَتِهِ»[3]؛ رعد، همراه با ستایش خدا تسبیح می‌گوید و فرشتگان نیز از بیمش تسبیح می‌گویند.

هیچ‌کدام از این آیات بی‌ربط به تو نیست و تک تک کلماتش ظرافت دارد و معنای خاصی برای تو می‌دهد. قرآن حکیم با لطف و دلسوزی می‌خواهد تو را به سعادت نهایی برساند؛ پس باید از خودت بپرسی که چرا این حرف‌ها را به تو می‌زند؟ تأمل نما و خود را در این آیات جست‌وجو کن.

1. از خودت بپرس چرا قرآن این حرف را دارد به من می‌زند؟ چه منظوری در کلام این حکیم وجود دارد؟ و چه چیزی در من دیده است که این مطلب را تذکر می‌دهد؟ اصلاً چرا به من چیزی نمی‌گوید و با من حرف نمی‌زند؟

2. آیا مراد آیه همین مطلب بسیطی است که فهمیدی؟ در جوانب مختلف کلام تأمل کن، شاید پرده‌های مختلف حکمت برایت کنار برود. در اجزاء آیات تدبّر نما؛ اگر جزئی از آیات را برداشتی و معنای آیه برایت فرقی نکرد، یعنی آیه را نفهمیدی و زوایای حکمتش برایت روشن نشده است.

3. اگر حرفی می‌زند و توضیحاتی می‌دهد و تو آن را نمی‌فهمی، او را تخطئه نکن و نگو که این کلام زائد و بدون معناست بلکه فهمت را اصلاح کن؛ برای فهم حکمتش وقت بگذار و تدبّر کن. بیشتر تأمل کن و سریع رد نشو.

4. آیات به هم پیوسته است. (این آیات را پیامبر«ص» به این ترتیب قرار دادند) سیاق آیات و مجموعه آیات، چه معنایی را به تو می‌رساند؟ به آیات قبل و بعد نگاه کن و دوباره در آیه تدبّر نما.

5. به حکمتش اعتماد کن. با باور، به دستورات حکیمانه‌اش عمل کن تا اسرار دستورات حکیمانه‌اش برایت فاش شود.

[1] . سوره مبارکه مریم: آیه52

[2] . سوره مبارکه بقره: آیه229

[3] . سوره مبارکه رعد: آیه13